Circulaire economie

Behouden van economische waarde

De circulaire economie is een economisch systeem dat is bedoeld om herbruikbaarheid van producten en grondstoffen te maximaliseren en waardevernietiging te minimaliseren. Anders dan in het huidige lineaire systeem, waarin grondstoffen worden omgezet in producten die aan het einde van hun levensduur worden vernietigd. Het circulaire systeem kent twee kringlopen van materialen. Een biologische kringloop, waarin reststoffen na gebruik veilig terugvloeien in de natuur. En een technische kringloop, waarvoor product(onderdelen) zo zijn ontworpen en vermarkt dat deze op kwalitatief hoogwaardig niveau opnieuw gebruikt kunnen worden. Hierdoor blijft de economische waarde zoveel mogelijk behouden.

De Biobased Delta/Uitvoeringsbureau Zeeland

De Biobased Delta is een stichting waarin bedrijven, overheden en kennisinstellingen samenwerken om de biobased economy in Zuidwest Nederland te bevorderen. Biobased Delta heeft een business plan gemaakt voor de periode 2014-2018. Impuls ondersteunt samen met de andere ROM’s Biobased Delta in de werkgroepen Sugar Delta (omzetten van suikers uit agro(rest) stromen naar chemicaliën) en redefinery. Verder trekt Impuls de Regionale Agenda.


Impuls ondersteunt Biobased Delta bij deze ambities door projectontwikkeling en business development in Zeeland te faciliteren. Impuls neemt deel in een kernteam die de directeur van Biobased Delta ondersteunt. Voor een goede afstemming binnen Zeeland is het Uitvoeringsbureau Biobased Zeeland opgericht. Hier stemmen Zeeland Seaports, Provincie Zeeland, Kamer van Koophandel, Biobased Trainingcentrum, Wageningen UR, Center of Expertise Biobased Economy van de HZ University of Applied Sciences, Avans en Impuls plannen en projecten met elkaar af.

Circulair (ver)bouwen Jeugd- Kindkliniek Emergis

Looptijd project: November 2015-maart 2019
Betrokken partijen: Emergis, Provincie Zeeland, Rabobank Nederland en Oosterschelde, RDH Architecten, Innax, Justion Advocaten, Impuls
Rol Impuls: Borgen dat lokale bedrijven een rol gaan vervullen in het bouw- en ontwikkelproces. Continu verkennen van subsidiemogelijkheden.
Omvang project: € 4.500.000,-
Subsidie en subsidieverstrekker: Provincie Zeeland € 100.000,- en Rijkswaterstaat € 100.000,-
Regio/plaats: Zuid-Beveland, Kloetinge

Oud kantoor vormt basis voor nieuwe kliniek


Emergis, de psychiatrische instelling in Kloetinge, gaat een Kinder- en Jeugdkliniek bouwen, deels verbouw, deels nieuwbouw. Bijzonder is dat een kantoorgebouw van Rijkswaterstaat in Terneuzen, dat moest wijken voor de nieuwe zeesluis, de basis vormde voor het ontwerp van deze kliniek. In 2017 is het kantoor zorgvuldig gedemonteerd en zijn de bruikbare materialen (ca. 40%) opgeslagen in Middelburg, bij het werk-leerbedrijf van Emergis. De medewerkers hiervan hebben de materialen gereviseerd en gesorteerd, zodat ze in 2018 direct toepasbaar zijn voor de bouw van de kliniek. In het gehele traject worden zoveel mogelijk lokale partijen betrokken.


Train de Trainer in de circulaire economie

Looptijd project: September 2017 - december 2018
Rol Impuls: Initiatiefnemer
Betrokken partijen: HZ University of Applied Sciences en RDH Architecten
Subsidieverstrekkers: Ministerie van EZ
Omvang: € 52.700,-

Circulaire oplossingen voor klanten


De HZ University of Applied Sciences ontwikkelt samen met RDH Architecten een cursus voor architecten, ontwerpers, ingenieursbureaus, adviseurs, bouwbedrijven en installateurs om circulaire oplossingen te kunnen bieden aan klanten.

Sneller en beter naar Nul op de Meter in Middelburg

Looptijd project: December 2015 - juli 2019
Rol Impuls: Ondersteuning in uitvoering voor de gemeente Middelburg
Betrokken partijen: Gemeente Middelburg, bouwbedrijf Adriaanse, Bouwbedrijf Fraanje, Installatiebedrijf ITN, Bouwgroep Peters, installatiebedrijf Van de Velde, Architecten Alliantie, Joos Nijsse Architectuur, Dubourgraaf, Widea
Subsidieverstrekkers: OP-Zuid, Provincie Zeeland, Provincie Noord-Brabant
Omvang: € 880.000,-

Renoveren naar nul op de meter

Het project is er op gericht om inwoners van de gemeente Middelburg hun woning naar nul op de meter te laten renoveren. Particuliere woningeigenaren kunnen tot 21.000 euro subsidie ontvangen als zij zelf ook minimaal zo’n bedrag investeren om hun woning naar Nul op de Meter of NoM-Ready te renoveren. Een bouwteam van Zeeuwse bedrijven biedt zijn expertise aan om de woningen te renoveren.

Zeeuws Energieakkoord particuliere woningbouw

Looptijd project: September 2015 tot december 2045, elke twee jaar vindt een evaluatie plaats
Rol Impuls: Mede-initiatiefnemer en coördinator
Betrokken partijen: Bouwend Zeeland, Delta, Enduris, alle 13 Zeeuwse gemeenten: Hulst, Terneuzen, Sluis, Vlissingen, Middelburg, Veere, Goes, Noord-Beveland, Kapelle, Borsele, Reimerswaal, Schouwen-Duiveland, Tholen, HZ University of Applied Sciences, Marsaki, Provincie Zeeland, Sociale Innovatie Zeeland, Uneto-VNI, Zeeuws Klimaatfonds, Zeeuwse Milieufederatie, Zeeuwind, vertegenwoordiger Dorpen met innovatieve aanpak, Energieambassadeur Stroomversnelling
Omvang project: € 100.000,- voor VNG-projecten.

Versneld energie- en CO2-neutraal maken van particuliere woningen


Meer dan 30 Zeeuwse bedrijven en organisaties hebben begin 2017 hun handtekening gezet onder het Zeeuws Energieakkoord. Daarmee spreken ze af dat zij gezamenlijk gaan werken aan het versneld energie- en CO2-neutraal maken van de Zeeuwse particuliere woningvoorraad. De doelstelling is om de particuliere woningvoorraad in 2045 volledig energieneutraal te hebben. Dit betekent dat er per jaar ruim 4.000 Zeeuwse woningen energieneutraal gemaakt moeten worden om dit te behalen. De verwachting is dat het in de beginperiode langzamer zal gaan, maar dat na een aantal jaar een vliegwiel zal ontstaan. De eisen aan nieuwbouw, dat huizen (bijna) energieneutraal gebouwd moeten worden vanaf 2020, zal hieraan ook bijdragen. Bijzonder is de samenwerking van deze partijen die van nature niet gewend zijn met elkaar samen te werken.

Bouw circulaire kantoren Bio Base Europe Training Center

Looptijd project: Maart 2017 tot april 2018
Rol Impuls: Coördinator bouwteam
Betrokken partijen: Bio Base Europe Training Center, Paras Concepts BV, VKP, Elektra21, Even Kijken Project BV, ZVU, Stichting Duurzaam Nederland
Subsidieverstrekkers: Provincie Zeeland
Omvang: € 75.400,-

Circulaire kantoorunits


Voor het Bio Base Training Center zijn kantoorunits ontwikkeld volgens de principes van circulaire en biobased economie. Dit is in bouwteamverband ontwikkeld, door Paras Concepts, als een demoproject.

Sugar Delta

Looptijd project: Tot eind 2018, waarna een go/no go besluit
Rol Impuls: Lid stuurgroep
Betrokken partijen: Biobased Delta, Rewin, BOM
Subsidieverstrekkers: Provincie Brabant
Omvang: € 100.000,-

Omzetten van bietsuikers in melkzuur of citroenzuur


Sugar Delta is een initiatief van Biobased Delta en heeft als doel om binnen enkele jaren een fabriek in Zuidwest Nederland te realiseren die bietsuikers omzet in producten als melkzuur of citroenzuur. Deze producten hebben vervolgens een hoge toegevoegde waarde voor de voedings- of chemische industrie. Hiervoor wordt gedacht aan bedrijven die een vergelijkbare fabriek op een andere locatie hebben staan en geïnteresseerd zijn zich met een productielocatie in Noordwest-Europa te vestigen. Potentiele partijen in binnen- en buitenland worden benaderd met een regiopropositie die de uitstekende logistieke infrastructuur, de aanwezigheid van grote suikerproducenten en suikeroverslag in combinatie met de aanwezigheid van een sterke chemische industrie, beklemtoond. Impuls maakt deel uit van de stuurgroep van Sugar Delta.

Grevelingen on Demand

Looptijd project: 2017 - 2019
Rol Impuls: Initiator en facilitator
Betrokken partijen: BT-Projects, ICL-IP, Enduris, Vandebron, Primus Power, HZ University of Applied Sciences en Provincie Zeeland.
Subsidieverstrekkers: Stichting Zeeuwse Publieke Belangen, NWE-Interreg Programma – MIDAS (aanvraag loopt nog)
Omvang: € 750.000,-

Benutting lokale transportnet optimaliseren

De uitvoering van een pilot waarbij onderzoek wordt gedaan naar de mogelijkheden en opschaling van energieopslag binnen Zeeland. Dit moet passen binnen het regionale transportnet van Enduris. Met als doel de benutting van het lokale transportnet te optimaliseren en overbelastingen te voorkomen. Hiermee investeringen uit- of zelfs af te stellen onder volledig behoudt van netbetrouwbaarheid.


Resultaten 2017

Er is een samenwerkingsverband opgericht bestaande uit BT-Projects, ICL-IP, Enduris, Vandebron, Primus Power, HZ University of Applied Sciences (HZ) en Provincie Zeeland. BT-Projects is eigenaar van het Tidal Testing Centre (TTC) waar de accu’s zullen worden geplaats, ICL -IP is producent en leverancier van de elektrolyt die door Primus Power in de flow cell accu’s wordt toegepast. Enduris en HZ gaan vervolgens het model ontwikkelen en de data analyseren.

PS Loop

Looptijd project: 2017 - 2021
Rol Impuls: Overbruggingsfinanciering InnoGo!
Betrokken partijen: Het project wordt ondersteund door partijen uit de hele keten van grondstofproductie, PS-schuim producenten, verwerkers, tot aan EPS-recyclers en alle overige betrokken partijen.
Subsidieverstrekkers: Europees demonstratieprogramma Life
Omvang: € 9,3 Miljoen

Duurzame recycling van polystyreenschuim


PS Loop is een demonstratiefabriek dat aantoont dat polystyreenschuim (PS-schuim) met gebromeerde vlamvertragers, wat in de jaren ’60 op grote schaal als isolatiemateriaal is toegepast, op duurzame wijze kan worden gerecycled. Het PS-schuim dat vrijkomt bij sloopwerkzaamheden wordt hiervoor ingezameld in de demonstatiefabriek. Vervolgens wordt het verwerkt tot schoon polystyreen, wat vrij is van gebromeerde vlamvertragers. Het schone polystyreen wordt verkocht en de vlamvertrager, die ook wordt teruggewonnen, wordt door ICL-IP weer als grondstof ingenomen voor de productie van nieuwe producten. De demonstratiefabriek heeft een verwerkingscapaciteit van 3.000 ton polystyreen per jaar en wordt naast ICL-IP in Terneuzen gebouwd.

Biobased Infrastructuur voor Kennis (BIK)

Looptijd project: 2015-2017
Betrokken partijen: Partners zijn Avans/CoEBBE (penvoerder), BAC, Millvision, GCC, CHILL, Rusthoeve, BOM en Rewin. Tevens wordt het mkb hier uitgebreid bij betrokken.
Rol Impuls: Business development
Omvang project: € 1.600.000,- (Zeeuws deel € 222.000,-)
Subsidie en subsidieverstrekker: OP-Zuid circa € 531.000,-
Regio/plaats: Zuid-Nederland

Ontwikkelplaats

Het ontwikkelen van een Biobased Netwerk bestaande uit zes applicatiecentra in Zuid-Nederland te weten, Biopolymeer Applicatie Centrum (BAC), Chemelot Innovation and Learning Labs (CHILL), Green Chemistry Campus (GCC), Kleuren Applicatie Centrum (KLAC), Natuurvezel Applicatie Centrum (NAC), Biobased Innovations Garden (Rusthoeve Agrarisch Innovatie en Kenniscentrum).







Samenwerking

Een applicatiecentrum is een toegankelijk, volledig ingerichte ontwikkelwerkplaats waar een ondernemer(s) samenwerkt met kenniswerkers (onderzoekers, studenten) om een experiment rond een bepaald product of technologie samen uit kunnen voeren. Ieder applicatiecentrum heeft zijn eigen expertises. Met inzet van aanwezige apparatuur of andere product specifieke faciliteiten worden testen uitgevoerd en prototypes ontwikkeld. Zo krijgt de ondernemer toegang tot publieke kennis, ontwikkelt samen specifieke kennis en kan de apparatuur ingezet worden voor experimentele product -en/of procesontwikkeling.

Onderscheidend

De biobased applicatiecentra zijn in verschillende stadia van ontwikkeling en opereerden tot op heden alleen. Door dit project zijn de applicatiecentra doorgegroeid naar een (inter)nationaal onderscheidend aanbod van kennis en diensten.







Zeewierteelt Oosterschelde

Looptijd project: Januari 2016 – december 2020
Betrokken partijen: Seaweed Harvest Holland, Spennekot, Your Well, Zeeuwse Zeewierhandel en Stichting Zeeschelp
Rol Impuls: Ondersteuning bij zoektocht naar en werven van financiering en subsidie
Subsidieverstrekkers: InnoGo!, Zeeuws Participatie Fonds, regeling Innovatieprojecten Aquacultuur
Projectomvang: Circa € 1.000.000,-
Regio/plaats: Schouwen Duiveland, Kerkwerve

Zeewieren kweken met nieuwe innovatieve methoden


De Zeeuwse mkb-bedrijven Spennekot Streekproducten, De Zeeuwse Zeewierhandel en Your Well werken met elkaar in het bedrijf Seaweed Harvest Holland B.V. (SHH). De ambitie van dit samenwerkingsverband is om op grote schaal met nieuwe innovatieve methodes zeewieren te kweken, reproduceren, oogsten, verwerken en verhandelen. De markt voor zeewier groeit wereldwijd met 20% per jaar, terwijl het aanbod van hoge kwaliteit schaars is. Zeewier is onder andere een bron van vitaminen, mineralen, antioxidanten, essentiële amino- en vetzuren en bevat eiwitten en vezels. De toepassingen van zeewier zijn legio (food, medicijnen, cosmetica en zelfs bioplastics). SHH is gestart met afzet van het hoogwaardige kwaliteit wier in de foodmarkt.