Circulaire economie

Behouden van economische waarde

Circulaire economie gaat over het (zoveel mogelijk) behouden van toegevoegde waarde. Het is een economisch systeem, bedoeld om de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen te maximaliseren en waarde-vernietiging te minimaliseren. Een ander systeem dus dan het huidige, zogenoemde ‘lineaire’ systeem, waarin grondstoffen worden omgezet in producten die aan het einde van hun levensduur worden vernietigd. Het circulaire systeem kent twee kringlopen van materialen: een biologische kringloop (waarin reststoffen na gebruik veilig terugvloeien in de natuur) en een technische kringloop (waarin product(onderdelen) zo zijn ontworpen en vermarkt dat deze op kwalitatief hoogwaardig niveau opnieuw gebruikt kunnen worden). Binnen deze laatste kringloop blijft de economische waarde van producten of productonderdelen zoveel mogelijk behouden. Binnen het cluster Circulaire Economie van Impuls zijn in 2019 onderstaande projecten gerealiseerd, opgezet of voortgezet.

Regionale Energietransitie Zeeland

Looptijd: start februari 2018 Betrokken partijen: Provincie Zeeland, Zeeuwse gemeenten, Enduris, Waterschap Scheldestromen Rol Impuls: mede-initiatiefnemer, lid van het ambtelijk en bestuurlijk kernteam, voorzitterschap overlegtafel Warmte in de Gebouwde Omgeving Omvang: € 200.000,- per jaar

Energieneutraal Zeeland

De betrokken partijen coördineren het maken van plannen om Zeeland energieneutraal te maken in 2050. Daarmee wordt invulling gegeven aan het Klimaatakkoord van Parijs.

Rol Impuls

Impuls is één van de initiatiefnemers en lid van het kernteam Regionale Energiestrategie Zeeland. Impuls vertaalt de gevolgen van de energiestrategie voor de Zeeuwse bedrijven en betrekt hen zoveel mogelijk hierbij. Impuls is vertegenwoordigd in de drie tafels Elektriciteit, Mobiliteit en Warmte in de Gebouwde Omgeving en leverde in 2019 de voorzitters voor de tafels Mobiliteit en Warmte in de Gebouwde Omgeving.

Zeeuws Energieakkoord particuliere woningbouw

Looptijd: vanaf februari 2017 Betrokken partijen: Bouwend Zeeland, Delta, Enduris, alle Zeeuwse gemeenten: Hulst, Terneuzen, Sluis, Vlissingen, Middelburg, Veere, Goes, Noord-Beveland, Kapelle, Borsele, Reimerswaal, Schouwen-Duiveland, Tholen, HZ University of Applied Sciences, Marsaki, Provincie Zeeland, Sociale Innovatie Zeeland, Uneto-VNI, Zeeuws Klimaatfonds, Zeeuwse Milieufederatie, Zeeuwind, vertegenwoordiger Dorpen met innovatieve aanpak, Energieambassadeur Stroomversnelling, Rabobank Walcheren/Noord-Beveland, Duradis, Firststep, BeNext, Bouwbedrijf Fraanje Rol Impuls: mede-initiatiefnemer en coördinator Omvang: € 50.000,- budget vanuit K&I-netwerk ZEA

Versneld energie- en CO2-neutraal maken van particuliere woningen

Meer dan 35 Zeeuwse bedrijven en organisaties hebben inmiddels hun handtekening gezet onder het Zeeuws Energieakkoord. Daarmee spreken ze af dat zij gezamenlijk gaan werken aan het versneld energie- en CO2-neutraal maken van de Zeeuwse particuliere woningvoorraad. De doelstelling is om de particuliere woningvoorraad in 2045 volledig energieneutraal te hebben. De verwachting is dat het in de beginperiode langzamer zal gaan, maar dat na een aantal jaar een vliegwieleffect optreedt. De eisen die worden gesteld aan nieuwbouw - dat huizen (bijna) energieneutraal gebouwd moeten worden vanaf 2020 - zal hieraan ook bijdragen. Vanuit het ZEA worden acties opgezet om de particuliere woningen energiezuiniger te maken en worden kennisdeling en samenwerking georganiseerd.

Opleidingstraject Energiemaatregelen

Looptijd: 1 augustus 2019 – 31 mei 2021 Betrokken partijen: Bouwend Zeeland en Techniek Nederland Rol Impuls: projectpartner en initiatiefnemer Omvang: € 122.000,- subsidie

Inspelen op ontwikkelingen voor verduurzaming woningen en gebouwen

De drie projectpartners - Bouwend Zeeland, Techniek Nederland en Impuls - organiseren bijeenkomsten voor de leden van de brancheorganisaties over de actuele stand van zaken rond verduurzaming van woningen en gebouwen. Vanwege de energietransitie komt er een groeiende vraag vanuit de markt voor het verbeteren van huizen en gebouwen. Het is belangrijk dat de Zeeuwse bouw- en installatiebranche inspeelt op deze ontwikkeling en op de hoogte is van de laatste stand van de techniek en bouwkundige oplossingen. Elke maand worden de leden uitgenodigd voor een ontbijtsessie, met steeds een ander actueel thema.

Kennis- en Innovatienetwerk Circulair Bouwen

Looptijd: 1 juli 2019-1 juli 2020 Betrokken partijen: Rothuizen van Doorn ’t Hooft (RDH), Marsaki, HZ University of Applied Sciences Rol Impuls: projectpartner Omvang: € 50.000,-

Uitdragen van kennis

De partners binnen het Kennis en Innovatienetwerk Circulair Bouwen gaan de kennis over circulair bouwen zo breed mogelijk uitdragen in de Zeeuwse bouwsector. Binnen diverse deelprojecten werken de partners aan het opzetten van een kennisplatform en het verkennen van de mogelijkheden voor een marktplaats voor tweedehands bouwmaterialen voor professionals. Ontwerpers, architecten en bouwbedrijven ontwikkelen gezamenlijk circulaire bouwconcepten.

Sneller en beter naar Nul op de Meter in Middelburg

Looptijd: 1 december 2015 - 1 juli 2019 Betrokken partijen: gemeente Middelburg, Bouwbedrijf Adriaanse, Bouwbedrijf Fraanje, Installatiebedrijf ITN, Bouwgroep Peters, Installatiebedrijf Van de Velde, Architecten Alliantie, Joos Nijsse Architectuur, Dubourgraaf, Widea Rol Impuls: ondersteuning bij uitvoering voor de gemeente Middelburg Omvang: € 880.000,-

Renoveren naar nul op de meter

Dit project is er op gericht om burgers in de gemeente Middelburg hun woning naar nul op de meter te laten renoveren. Particuliere woningeigenaren kunnen tot € 21.000 subsidie ontvangen, op voorwaarde dat zij zelf ook minimaal zo’n bedrag investeren en hun woning naar nul op de meter of NoM-Ready renoveren.( NoM-ready betekent dat er een plan is om de woning volledig nul op de meter te maken, maar dat dit nog niet volledig is bereikt) .Een bouwteam van Zeeuwse bedrijven biedt zijn expertise aan om de woningen te renoveren.

Pilot Circulaire Sociale Woningbouw

Looptijd: maart 2018 – medio 2020
Betrokken partijen: Marsaki, R&B Wonen, RWS partner in wonen
Rol Impuls: projectpartner
Omvang: € 121.000

Circulaire sociale woningbouw

Dit project richt zich op de mogelijkheden om circulair te gaan werken in de sociale woningbouw, zowel bij renovatie, onderhoud als bij nieuwbouw. Er zullen meerdere pilots worden uitgevoerd, zoals een nieuwbouwproject waarvoor een circulair ontwerp wordt gemaakt. Ook gaan de corporaties zoveel mogelijk tweedehands (bouw)materialen opnieuw gebruiken bij onderhoudswerkzaamheden en na sloop. Verder wordt geprobeerd om een databank op te zetten van tweedehands materialen, speciaal voor de corporaties.

Circular Biobased Delta/Uitvoeringsbureau Zeeland

Circular Biobased Delta (voorheen Biobased Delta) is een stichting waarin bedrijven, overheden en kennisinstellingen samenwerken om de biobased economy in Zuidwest-Nederland te bevorderen. De stichting heeft daartoe meerdere werkgroepen in het leven geroepen. Samen met de andere Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s) neemt Impuls deel aan de werkgroepen Sugar Delta (omzetten van suikers uit agro(rest) stromen naar chemicaliën) en Redefinery. Ook heeft Impuls zitting in het kernteam dat de directeur van deze stichting ondersteunt. Verder ondersteunt Impuls deze stichting door vorm te geven aan projectontwikkeling en business development in Zeeland, samen met partners. Voor een goede afstemming van plannen en projecten binnen de provincie is het Uitvoeringsbureau Biobased Zeeland opgericht. Participanten zijn: North Sea Port, Provincie Zeeland, Kamer van Koophandel, Biobased Trainingcentrum, Center of Expertise Biobased Economy van de HZ University of Applied Sciences en Impuls.

Sugar Delta

Looptijd: tot eind 2019; jaarlijkse evaluatie of project moet worden voortgezet Betrokken partijen: Biobased Delta, Rewin, Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij (BOM) Rol Impuls: lid stuurgroep Subsidieverstrekkers: Biobased Delta, Provincie Zeeland en Provincie Noord-Brabant Omvang: € 100.000,-

Omzetten van bietsuikers in melkzuur of citroenzuur

Het project Sugar Delta is een initiatief van Biobased Delta en heeft als doel om binnen enkele jaren een fabriek in Zuidwest-Nederland te realiseren, die bietsuikers omzet in producten als melkzuur of citroenzuur. Deze producten hebben een hoge toegevoegde waarde voor bedrijven in de voedings- en chemische industrie. Gedacht wordt aan bedrijven met een vergelijkbare fabriek op een andere locatie, die interesse hebben om zich met een productielocatie in Noordwest-Europa te vestigen. Potentiele partijen in binnen- en buitenland worden benaderd met een regiopropositie die de uitstekende logistieke infrastructuur beklemtoont en de aanwezigheid van grote suikerproducenten en suikeroverslag. Dit in combinatie met de aanwezigheid van een sterke chemische industrie.

Wier & Wind

Looptijd: medio 2017 – 2022 Betrokken partijen: Seaweed Harvest Nordsea, Murre Technologies, HZ University of Applied Sciences, Stichting Noordzeeboerderij, AtSeaNova, GeoXYZ, Universiteit Gent, Provincie Zeeland Rol Impuls: mede-initiator, facilitator van het proces, ondersteuning bij werven van subsidie en financiering Omvang: enkele miljoenen euro’s

Grootschalige offshore productie van zeewier

Grootschalige productie van zeewier biedt een unieke mogelijkheid om de wereldwijde voedselzekerheid en grondstofzekerheid te verhogen. De toenemende, wereldwijde vraag naar zeewieren en zeewierproducten biedt een unieke kans voor duurzame economische groei van de aquacultuursector in de Noordzee regio en zeker in Zeeland. Offshore zeewierteelt – waar het project Wier & Wind zich op richt - wordt daarbij steeds interessanter. Met name slimme combinaties met windparken op zee worden kansrijk. Projectdoel van het project Wier & Wind is de opbrengst van zeewier per ha én de kwaliteit significant te verhogen. Hiertoe wordt een pilot uitgevoerd op een offshore testlocatie in de Noordzee, op de grens van België en Nederland. Beoogd eindresultaat van het project Wier & Wind is een betrouwbaar, geautomatiseerd en beproefd zeewierteeltsysteem, dat geschikt is voor opschaling binnen en rondom windparken in de Noordzee.

Symbiosis4Growth

Looptijd: april 2018 –maart 2020 Betrokken partijen: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), Rewin, Smart Delta Resources, Impuls, North Sea Port, Provincie Zeeland, Provincie Noord Brabant, Vitaal Sloe en Kanaalzone Rol Impuls: initiatiefnemer en partner Subsidieverstrekkers: Ministerie van EZK, Provincies Noord Brabant en Zeeland, Vereniging Samenwerkende Kredietunies (VSK) Omvang: € 88.000 (exclusief uren Impuls en partners)

Samenwerkingsplatform voor symbiose

Symbiosis4Growth is een samenwerkingsplatform dat het proces van industriële symbiose bij bedrijven in West-Brabant en Zeeland wil versnellen én realiseren. Symbiosis4Growth wil bedrijven koppelen, met als doel dat zij (rest)materialen, energie, capaciteit, faciliteiten, kennis en innovatie(ervaringen) met elkaar uitwisselen. Voor deelnemende bedrijven kan dit leiden tot kostenbesparing. Bovendien wordt een positieve bijdrage geleverd aan het milieu en innovatie wordt gestimuleerd.

Resultaten 2019

In 2018 is voor Symbiosis4Growth een projectplan ontwikkeld. In 2019 heeft een workshop plaatsgevonden in Wemeldinge. Er zijn op dit moment 5 businesscases in ontwikkeling. Verder is een projectplan opgezet voor 2020-2022, waarvoor onder meer extra financiering is aangevraagd. De regio Midden-Brabant sluit zich aan bij het project.