Vrijetijdseconomie

Versterken concurrentiepositie van toeristisch Zeeland

Jaarlijks bezoeken zo’n tien miljoen toeristen Zeeland. Ongeveer de helft daarvan zijn Nederlanders, de andere helft komt uit het buitenland. Impuls werkt samen met partners aan een transitie van de vrijetijdssector, met als doel de concurrentiepositie van Zeeland als toeristische bestemming te versterken. Deze economische sector is namelijk niet alleen van belang voor de toerist, maar ook voor de inwoners van Zeeland zelf. Denk bijvoorbeeld aan de werkgelegenheid die de vrijetijdseconomie met zich meebrengt. Bovendien houdt vrijetijdseconomie voorzieningen en in kleine kernen in stand en daarmee de leefbaarheid; cruciaal voor het vestigingsklimaat. Impuls speelt hierbij een belangrijke rol als verbinder van partijen en aanjager van innovatie, onder meer binnen de Toeristische Uitvoeringsalliantie (TUA). Hieronder volgt een opsomming van projecten van het cluster Vrijetijdseconomie. Een deel daarvan is afgerond in 2019, een ander deel loopt door in 2020 of verder.

Fonds Verblijfsrecreatie Zeeland

Looptijd: 2019-2035 (of 2021/project Regio Deal) Betrokken partijen: Provincie Zeeland, Ministerie van EZK, RECRON, Rabobank, ABN AMRO Rol Impuls: aanjager, ontwikkelaar, uitvoerder

Kapitaalinjectie voor kwaliteitsverbetering verblijfsrecreatie

Dit project betreft het organiseren van een kapitaalinjectie voor ondernemers in de verblijfsrecreatie, met als doel te komen tot kwaliteitsverbetering van (verouderde) bedrijven. Met bijdragen vanuit dit fonds kunnen bedrijven in de verblijfsrecreatie financieel worden ondersteund bij kwaliteitsverbetering en innovatie, conform de richtlijnen van de Zeeuwse Kustvisie.

Resultaten 2019

In 2019 is een aanvullende financiële bijdrage voor het fonds toegezegd door een Zeeuwse partij. Hiermee is de fondsomvang toegenomen tot € 6 mln. Daarnaast is gewerkt aan het opzetten van het fonds en aan het uitwerken van het businessplan voor het fonds. Ook zijn de leden voor de investeringscommissie geworven en is een opzet gemaakt voor het bijbehorende Investor Readiness Programma, dat vanaf 2020 zal worden uitgevoerd.

Rol Impuls

De rol van Impuls is het opzetten van het fonds, het uitwerken van het fondsplan en het afstemmen van het plan met de brancheorganisatie, Provincie Zeeland, het Ministerie van EZK en de banken.


Innovatievouchers verblijfsrecreatie

Looptijd: 2017-2019 Betrokken partijen: ondernemers verblijfsrecreatie in de gemeenten Noord-Beveland, Schouwen-Duiveland en Veere, RECRON-HISWA en Provincie Zeeland Rol Impuls: verbinder, ontwikkelaar en uitvoerder Omvang: € 75.000,- (gemeente Schouwen-Duiveland), € 75.000,- ( gemeente Veere), € 15.000,- (gemeente Noord-Beveland ), exclusief investeringen van ondernemers

Advies van een extern expert

Ondernemers in de verblijfsrecreatie (in de gemeenten Noord-Beveland, Schouwen-Duiveland en Veere) die willen innoveren, kunnen aanspraak maken op een zogenoemde ‘innovatievoucher’. Met deze innovatievouchers kunnen de ondernemers externe expertise inhuren en zo advies krijgen over nieuwe, innovatieve stappen voor hun bedrijf. Het doel is om kwaliteitsverbetering van de verblijfsrecreatie te stimuleren en ondernemers te ondersteunen bij het zetten van deze stappen. Naast de innovatievouchers, bestaat ook de mogelijkheid om een expertteam in te schakelen. Hierbij wordt een team van specialisten gelijktijdig ingezet tijdens een werksessie op het bedrijf. Daarbij komt een integraal advies tot stand, met als resultaat een samenhangend kwaliteitsplan.

PROFIT

Looptijd: 2016 - maart 2020 Betrokken partijen: INTERREG 2 Zeeën, Provincie Zeeland, gemeenten Goes, Veere en Schouwen-Duiveland, ondernemers Rol Impuls: verbinder, ontwikkelaar en uitvoerder Omvang: € 221.415,-

Stimuleren van innovatie bij het mkb in de toeristische en vrijetijdssector


PROFIT (PROfessional Framework for Innovation in Tourism) is een Interreg-project, gericht op het stimuleren van innovatie bij het mkb in de toeristische en vrijetijdssector. Dit stimuleren gebeurt enerzijds via het vergroten van klantkennis, door analyse en ontsluiten van big data. Anderzijds via het aanbieden van innovatie-tools zoals masterclasses, inspiratietrips en trainingen. Behalve Zeeland doen ook de Vlaamse kust, de Franse regio Pas-de-Calais en de Engelse kustregio’s Kent en Essex mee aan het project.

Toeristennet/Duurzaam Toeristisch Netwerk

Looptijd: 2017-2020 Betrokken partijen: Provincie Zeeland, Kenniscentrum Kusttoerisme, Routebureau, ondernemers Rol Impuls: verbinder, aanjager

Verbeteren van toeristische mobiliteit

Impuls neemt deel in de provinciale kerngroep Toeristische Mobiliteit. Binnen deze kerngroep worden - samen met TUA partners en Provincie Zeeland - allerlei initiatieven op het gebied van toeristisch vervoer in Zeeland op elkaar afgestemd.

Innovatie & Zeeuwse Kwaliteitskust

Looptijd: 2018-2019 Betrokken partijen: Provincie Zeeland, RECRON-HISWA, ondernemers verblijfsrecreatie, natuurorganisaties, Waterschap Scheldestromen, Zeeuwse gemeenten Rol Impuls: verbinder, ontwikkelaar en uitvoerder Omvang: € 15.000,-

Ontwikkelen businesscases Kustvisie

Het doel van het project Innovatie & Zeeuwse Kwaliteitskust is het begeleiden van ondernemers in de zogenoemde aandachtsgebieden van de Zeeuwse Kustvisie. Dit om te komen tot businesscases die passen binnen de (ruimtelijke) kaders van de Kustvisie en uitgaan van ontwikkelingen die in balans zijn met natuur en landschap. Onderdeel van dit project zijn onder meer het organiseren van expertbijeenkomsten..

Innovatievouchers voor Dagattracties, Horeca, Watersport

Looptijd: 2018-2019 Betrokken partijen: Provincie Zeeland, Koninklijke Horeca Nederland, RECRON-HISWA, Stichting Dagattracties Zeeland Rol Impuls: facilitator, verbinder, uitvoerder Omvang: € 80.000 (15 innovatievouchers), exclusief investeringen van ondernemers

Innovatietools voor ondernemers

In 2019 heeft Impuls innovatievouchers beschikbaar gesteld aan ondernemers uit de branches dagattracties, horeca en watersport. Daarmee konden zij extern advies inhuren voor innovatievraagstukken binnen het bedrijf, rondom relevante thema’s als personeel, marktkennis en digitale vaardigheden.

Circulaire Beleving

Looptijd: 2018-2020 Betrokken partijen: Impuls, RECRON-HISWA, Kenniscentrum Kusttoerisme, Provincie Zeeland Rol Impuls: verbinder, ontwikkelaar, uitvoerder Omvang: € 586.000,-, waarvan € 339.000,- vanuit Provincie Zeeland

Duurzame, circulaire (ver)bouw van vakantieaccommodaties

Het project Circulaire Beleving richt zich op 20 ondernemers in de verblijfsrecreatie (campings), die op hun bedrijf stappen willen zetten op het gebied van circulaire economie. Via een voucher ontvangen zij een financiële bijdrage om plannen te ontwikkelen voor duurzame, circulaire (ver)bouw van vakantieaccommodaties. De campings investeren zelf ook in de realisatie van deze plannen. Met het project Circulaire Beleving wil Impuls ondernemers in de sector die willen investeren in circulair (ver)bouwen, stimuleren en adviseren. Naast de financiële bijdrage, is daarom onafhankelijk advies beschikbaar. De verworven kennis en ervaring binnen de sector wordt gedeeld, zodat ook anderen hiermee aan de slag kunnen. Er worden meerdere inspiratiebijeenkomsten voor ondernemers georganiseerd en ook via een website worden kennis en informatie gedeeld.

Detailhandel & Crossovers Winkelgebieden

Looptijd: 2018-2019 Betrokken partijen: Z4 en Provincie Zeeland Rol Impuls: verbinder, uitvoerder Omvang: € 15.793,-

Toekomst winkelgebieden

De Retail sector verandert en om gemeenten, ondernemers(verenigingen) en vastgoedbeheerders in staat te stellen hun winkelgebieden toekomstbestendig te maken, is in 2018 gestart met het organiseren van verschillende informatiebijeenkomsten waarbij kennis overgedragen werd en een vertegenwoordigend netwerk van en voor de sector gerealiseerd werd. Voortbordurend hierop is in 2019 een nieuwe bijeenkomst georganiseerd met als thema samenwerking in de Zeeuwse binnensteden. In 2020 zal hier verder vervolg aan gegeven worden. Impuls participeert hiermee in het zoeken naar een (her)nieuwde rol van winkelgebieden. Om inzicht te krijgen in factoren die de winkelprestatie beïnvloeden heeft in opdracht van provincie Zeeland in 2019 een prestatieonderzoek detailhandel en vrijetijdssector plaats gevonden. Doel van dit rapport is om inzicht te krijgen in de landelijke trends, de prestatie van de sector in de Provincie Zeeland en per gemeente. Met de uitkomsten van het rapport kan verder gewerkt worden aan een sterkere Zeeuwse detailhandel en vrijetijdssector op zowel regionaal als lokaal niveau.

Stimulering Ondernemersinitiatieven Innovatie

Looptijd: 2019 Betrokken partijen: ondernemers uit de vrijetijdseconomie Rol Impuls: aanjager, ontwikkelaar, uitvoerder

Advies voor ondernemers

Het cluster Vrijetijdseconomie adviseert (individuele) ondernemers bij initiatieven op het gebied van natuur, mobiliteit en digitale ontwikkelingen. Daarnaast ondersteunt het cluster ondernemers bij de uitvoering van ideeën, onder meer via de innovatievouchers voor verblijfsrecreatie, horeca, watersport en dagattracties.

Digitale Ontwikkelingen

Looptijd: 2016-2020 Betrokken partijen: ondernemers, Zeeuwse gemeenten, Kenniscentrum Kusttoerisme, VVV, Provincie Zeeland Rol Impuls: verbinder

Digitale infrastructuur voor de gast

De behoefte om digitaal te kunnen communiceren met toeristen en recreanten blijft een belangrijk aandachtspunt binnen de toeristische sector. Door de partners van de Toeristische Uitvoeringsalliantie is eerder een visie opgesteld voor een eigentijdse digitale infrastructuur, gericht op een optimale beleving voor de gast. Maar de infrastructuur aan de ‘achterkant’ is minstens zo belangrijk: hoe krijgen ondernemers inzicht in het gedrag van de consument en hoe kunnen ze dit vertalen naar nieuwe producten en diensten? En verder: hoe kan de digitale infrastructuur ondernemers en bezoekers meer verbinden?

Kennis- en Innovatienetwerken

Impuls heeft een taak in de begeleiding van de ontwikkeling van Kennis- & Innovatienetwerken en zorgt als intermediaire partij voor de verbinding ertussen. Impuls heeft de netwerken in 2019 individueel gesproken, geadviseerd bij verdere agendavorming en koppelingen gelegd naar subsidieprogramma’s als Zeeland in Stroomvernslling, OP Zuid en MIT-Zuid. Ook heeft Impuls verbindingen gelegd tussen verschillende netwerken en samen met Dockwize en Provincie Zeeland een tweetal workshops georganiseerd voor de programma-managers over thema’s als verduurzaming, verdienmodellen en clustervorming. Daarnaast heeft Impuls meegedacht en bouwstenen aangeleverd voor de vervolgaanpak Kennis- en Innovatienetwerken vanaf 2020.

Gezond in Zeeland

Looptijd: 2017-2020 Betrokken partijen: Provincie Zeeland, Zeeuwse natuur- en buitenorganisaties, SportZeeland, Foodlab Mondia Scholengroep, De Vitale Revolutie, HZ University of Applied Sciences Rol Impuls: ontwikkelaar, aanjager en uitvoerder Omvang: € 67.000,-

Gebruiken van natuurlijk kwaliteiten Zeeland

Met het project Gezond in Zeeland wil de Provincie de natuurlijke kwaliteiten van Zeeland beter benutten voor de gezondheid van mensen. Dit biedt kansen voor ondernemers, zeker nu er volop aandacht is voor een gezonde leefstijl. Zogenoemde ‘makelaars’ brengen vraag en aanbod op dit gebied bijeen, om te komen tot nieuwe producten en diensten. Een kerngroep is actief om alle initiatieven te verbinden en gezamenlijk in de markt te zetten. De vijf makelaars - gespecialiseerd in de pijlers food, vitaliteit, recreatie, bewegen en natuur - ondersteunen uiteenlopende partijen om de kansen op het gebied van gezondheid te pakken. Aan het project Gezond in Zeeland wordt op verschillende niveaus gewerkt: Europees (project SAIL), provinciaal (Gezond in Zeeland), regionaal (diverse stimuleringsprogramma’s gezondheidstoerisme) en op individueel ondernemersniveau (via makelaarsrol).

Stay Active and Independant for Longer (SAIL)

Looptijd: 2017-juni 2020 Betrokken partijen: HZ University of Applied Sciences, GGD Zeeland, Sport Zeeland, gemeenten Sluis en Veere, Provincie Zeeland, ondernemers (vanuit de sectoren gezondheid, zorg & welzijn, sport & bewegen, voeding en toerisme) en inwoners en toeristen binnen de gemeenten Sluis en Veere Rol Impuls: ontwikkelaar, aanjager en uitvoerder Omvang: € 185.083,-

Actief oud worden

Het project SAIL richt zich op het stimuleren van actief oud worden en langer zelfstandig wonen. Dit door het vinden van nieuwe manieren die mensen helpen om zelfredzamer te zijn en minder afhankelijk van traditionele gezondheidsvoorzieningen en sociale zorgvoorzieningen. Via het project SAIL worden oplossingen gezocht in het combineren van de sectoren toerisme en gezondheid. Impuls helpt ondernemers bij het toepassen van de opgedane kennis en expertise, om te komen tot concrete producten en diensten. In Zeeland worden vier pilots uitgevoerd, waarvan drie onder leiding van Impuls in samenwerking met GGD Zeeland en HZ University of Applied Sciences. In deze pilots staat (onder meer) de doorontwikkeling van de ‘badstatus-plaatsen’ Domburg en Cadzand-Bad centraal. Binnen SAIL wordt samengewerkt met partners uit België, Frankrijk, Engeland en Nederland. De Nederlandse partners zijn HZ (lead partner), GGD Zeeland, Sport Zeeland en Impuls.

Rol Impuls

Impuls is projectleider voor de twee pilots in Cadzand en voor de pilot in Domburg. In deze rol voert Impuls gesprekken met ondernemers en andere stakeholders, organiseert bijeenkomsten voor ondernemers en inwoners en ontwikkelt en begeleidt pilots.

Stimuleringsprogramma gezondheidstoerisme Bevelanden

Looptijd: 2018-2020 Betrokken partijen: gemeenten Noord-Beveland, Borsele, Goes, Kapelle en Reimerswaal, Kenniscentrum Kusttoerisme en ondernemers vanuit de branches gezondheid, zorg & welzijn, sport & bewegen, voeding en toerisme Rol Impuls: ontwikkelaar en aanjager Omvang: € 25.000, waarvan € 15.500 voor Impuls

Kansrijke crossovers

De Bevelandse gemeenten zetten in op kansrijke crossovers tussen toerisme en gezondheidseconomie. De focus ligt op het versterken van deze markten en het faciliteren van (toekomstige) ondernemers. Impuls en Kenniscentrum Kusttoerisme hebben hiervoor een programma ontwikkeld voor de periode 2018-2020. Dit programma is gebaseerd op drie programmalijnen:

1. kansrijke voorbeeldprojecten; 2. onderzoek en verkenningen en 3. faciliterende rol gemeenten.

Stimuleringsprogramma gezondheidstoerisme Sluis

Looptijd: 2019-2024 Betrokken partijen: Gemeente Sluis, Kenniscentrum Kusttoerisme en ondernemers uit gezondheid/ zorg/welzijn, sport & bewegen, voeding en toerisme Rol Impuls: ontwikkelaar, aanjager en uitvoerder Omvang: € 15.861,45,- waarvan € 7.930,73,- voor Impuls.

Cross-sectorale productontwikkeling

De gemeente Sluis wil inzetten op economische structuurversterking door cross-sectorale productontwikkeling. Eén van de kansrijke combinaties is koppeling van gezondheidstoerisme (wellness, vitaliteit en voeding zijn onderdeel van gezondheidstoerisme) met het project Foodregio West-Zeeuws-Vlaanderen, een initiatief van de gemeente Sluis op het gebied van gezonde voeding.

Toeristisch Ondernemend Zeeland (TOZ)

Looptijd: continu Betrokken partijen: RECRON-HISWA, Koninklijke Horeca Nederland, VeKaBo Rol Impuls: aanjager, adviseur, secretariaat

Eén standpunt namens betrokken partijen

Toeristisch Ondernemend Zeeland (TOZ) is hét ondernemersaanspreekpunt voor de Provincie Zeeland en andere overheden. Namens de betrokken partijen formuleert TOZ gezamenlijke strategieën en standpunten op onderwerpen. TOZ wordt in toenemende mate betrokken bij de totstandkoming van beleid, bijvoorbeeld op het gebied van de Kustvisie Zeeland, de energietransitie, promotie, arbeidsmarkt, etc.

Toeristische Uitvoeringsalliantie (TUA)

VVV Zeeland, Kenniscentrum Kusttoerisme en Impuls werken sinds 2014 samen binnen de netwerkorganisatie Toeristische Uitvoeringsalliantie (TUA). Jaarlijks stelt TUA een strategisch uitvoeringsprogramma vast, in overleg met de toeristische sector en de Zeeuwse overheden. In 2019 werden de volgende projecten gezamenlijk uitgevoerd: • PROFIT • SAIL • Toeristennet/Duurzaam Toeristisch Netwerk • Digitale Ontwikkelingen • Gezond in Zeeland • Stimuleringsprogramma’s Gezondheidstoerisme Veere, Bevelanden, Sluis • Verkenningen Nationale Toerisme Top, Hotelmarkt, Watersport • Toeristisch Ecosysteem / K&I-netwerk Toerisme TUA-TOZ