Circulaire economie en Energietransitie

Behouden van economische waarde

Circulaire economie gaat over het (zoveel mogelijk) behouden van toegevoegde waarde. Het is een economisch systeem, bedoeld om de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen te maximaliseren en waarde-vernietiging te minimaliseren. Een ander systeem dus dan het huidige, zogenoemde ‘lineaire’ systeem, waarin grondstoffen worden omgezet in producten die aan het einde van hun levensduur worden vernietigd. Het circulaire systeem kent twee kringlopen van materialen: een biologische kringloop (waarin reststoffen na gebruik veilig terugvloeien in de natuur) en een technische kringloop (waarin product(onderdelen) zo zijn ontworpen en vermarkt dat deze op kwalitatief hoogwaardig niveau opnieuw gebruikt kunnen worden). Binnen deze laatste kringloop blijft de economische waarde van producten of productonderdelen zoveel mogelijk behouden. De energietransitie is de overgang naar een situatie waarin de energievoorziening structureel anders van aard en vorm is dan het huidige energiesysteem, Impuls is mede-initieatiefnemer van de Regionale Energiestrategie en ondersteund ondernemers bij deze overgang. Binnen het cluster Circulaire Economie & Energietransitie van Impuls zijn in 2020 onderstaande projecten gerealiseerd, opgezet of voortgezet.

Regionale Energietransitie Zeeland

Looptijd: 2018 - 2050 Betrokken partijen: partijen: Provincie Zeeland, Zeeuwse gemeenten, Enduris, Waterschap Scheldestromen Rol Impuls: mede-initiatiefnemer, lid van het ambtelijk en bestuurlijk kernteam, voorzitterschap tafel Gebouwde omgeving, deelnemer tafel Mobiliteit en Elektriciteit Omvang: € 450.000 euro per jaar

Energieneutraal Zeeland

Het hoofddoel van de Regionale Energiestrategie (RES) Zeeland is het coördineren van partijen bij het maken van plannen om Zeeland energieneutraal te maken in 2050. Dit is de Zeeuwse invulling van het Klimaatakkoord van Parijs.

Rol Impuls

Impuls is één van de initiatiefnemers en lid van het RES kernteam. Impuls vertaalt de gevolgen van de energiestrategie voor de Zeeuwse bedrijven en betrekt hen zoveel mogelijk hierbij. Daarnaast neemt Impuls deel aan drie tafels, namelijk die van Elektriciteit, Mobiliteit en Gebouwde omgeving. In 2020 werd de tafel Gebouwde omgeving tevens voorgezeten door Impuls.

Informatieve gesprekken RES Zeeland

Looptijd: 2020 - eind 2021 Betrokken partijen: RES-subtafel Commercieel vastgoed, Zeeuwse gemeenten en Provincie Zeeland Omvang Rol Impuls: organiseren en voeren van de gesprekken Omvang: Onderdeel van RES-uitvoeringstafel

Bedrijven informeren over ontwikkelingen RES Zeeland

Top-100 energie verbruikende Zeeuwse bedrijven informeren over de ontwikkelingen rond de Regionale Energie Strategie (RES) Zeeland. Impuls is samen met de Provincie Zeeland, de gemeenten en enkele organisaties waaronder Enduris, verantwoordelijk voor het opstellen van de RES, welk op haar beurt een verplichting is die door het Rijk is opgelegd. Behalve het informeren hebben we ook van gedachten gewisseld over de visie die bedrijven hebben om in de komende jaren de CO2-emissie terug te brengen en welke rol de bedrijven voor zich zien voor de opstellers van de RES.

Onderzoek hergebruik proceswater Coroos

Looptijd: 2019-2021 Betrokken partijen: Coroos, gemeente Kapelle, Provincie Zeeland, Waterschap Scheldestromen, agrarische ondernemers, ZLTO Rol Impuls: projectleider Omvang: ca. € 50.000,-

Hergebruik proceswater voor landbouw

Coroos heeft jaarlijks een grote hoeveelheid zoet proceswater over. Dit wordt momenteel geloosd in de Westerschelde. Voor omliggende agrarische bedrijven is dit water interessant om droge perioden mee op te vangen. Het water is geanalyseerd en geschikt om in de landbouw te gebruiken. In de eerste helft van 2021 moet uit een onderzoek van Sweco blijken op welke manier het water beschikbaar kan komen aan de landbouw.

Opleidingstraject Energiebesparende maatregelen

Looptijd: 2020 - 2021 Betrokken partijen: Bouwend Nederland- afd. Zeeland en Techniek Nederland-afd. Zuid-West Nederland. Rol Impuls: projectpartner Omvang: Subsidie van Provincie Zeeland: € 120.000,-

Eenduidige boodschap richting particulieren

Bouwend Zeelandleden (BZ) en Techniek Nederlandleden (TN) zijn in Zeeland de belangrijkste marktpartijen bij de energietransitie. Als mogelijk uitvloeisel van de RES en de grote opgave die voor ons ligt, lijkt het goed dat betrokken partijen een eensluidende boodschap/advies richting de particulier verkondigen over de mogelijkheden van een onderhavig pand. Gekozen is om actuele kennis en ervaringen te delen met de leden middels modules waarin een bepaalde techniek en aanpak wordt gedeeld en soms ook beleefd in de praktijk. De Energieambassadeurs zijn vrijwilligers met kennis over energiebesparende maatregelen. Zij zijn in het programma van Platform Energiek Zeeland (o.a. met Marsaki en de Zeeuwse Milieufederatie) bij de HZ University of Applied Sciences opgeleid om de juiste informatie te verschaffen.

BZ, TN en Impuls hebben voor een gezamenlijke aanpak gekozen om de gewenste boodschap zo goed mogelijk te kunnen afstemmen. Op deze manier wordt meer begrip verkregen voor de uitdagingen van een ieders vakgebied en werkwijze.

Kennis en Innovatienetwerk Circulair Bouwen

Looptijd: 1 juli 2019-1 juli 2020 Betrokken partijen: Provincie Zeeland, RDH, Marsaki, HZ University of Applied Sciences Rol Impuls: projectpartner Omvang: € 50.000,-

Uitdragen van kennis

De partners binnen dit project gaan de kennis over circulair bouwen zo breed mogelijk uitdragen in de Zeeuwse bouwsector. In diverse deelprojecten werken de partners aan het opzetten van een kennisplatform. Er wordt verkent wat de mogelijkheden zijn voor een marktplaats voor tweedehands bouwmaterialen voor professionals. Daarnaast ontwikkelen ontwerpers, architecten en bouwbedrijven gezamenlijk circulaire bouwconcepten.

Circulaire uitvraag installaties Provincie Zeeland

Looptijd: 2020 - medio 2021 Betrokken partijen: Provincie Zeeland, Rijkswaterstaat, TechniekNederland, K&I netwerk Circulair Bouwen Rol Impuls: projectpartner Omvang: In budgetsubsidie

Beoordelen richtlijnen voor circulaire installaties

Binnen het project circulaire uitvraag installaties wordt de richtlijn ‘voor circulaire installaties voor marktpartijen beoordeeld. Hiervoor worden verschillende bijeenkomsten georganiseerd, waarbij verschillende marktpartijen aansluiten.

BioVoice

Looptijd: 2020 - 2022 Betrokken partijen: Rewin, Dockwize, MidPoint, GCC, BOM, Rabobank, e.a. Rol Impuls: projectpartner Omvang: € 200.000,- (totaal)

Versnellen transitie biobased- en circulaire economie

BioVoice is het programma voor biobased & circulaire innovatie. Binnen Biovoice worden grote(re) bedrijven, start-ups en scale-ups samengebracht. Doel is om de transitie naar een biobased- en circulaire economie te versnellen.

Resultaten 2020

In 2020 zijn in totaal negen challenges opgehaald, voor Zeeland is dit twee keer bij DOW en één keer bij LambWeston Meijer. Er is contact gelegd met 85 Start-ups & Scale-ups, hieruit kwamen 32 matchmaking gesprekken voort. In totaal zijn hieruit 17 matches ontstaan, waarvan acht zijn afgerond met een innovatiecontract (voucher).

Rol Impuls

De rol van Impuls binnen dit project is om challenges op te halen bij grootbedrijven en het scouten van mkb-ers, start-ups en scale-ups om mee te doen. En daarnaast niet in het BoioVoice-programma passende vraagstukken onder te brengen in andere Impuls-programma’s en projecten, zoals Symbiosis for Growth.

Circulaire maakindustrie Zeeland

Looptijd: 2020 – eind 2021 Betrokken partijen: Provincie Zeeland, FME, Metaalunie en Circo Rol Impuls: bedenker, initiator en uitvoerder Omvang: onderdeel van budgetsubsidie

Circulair maken van producten

Binnen het project circulaire maakindustrie worden Zeeuwse maakbedrijven begeleidt om zelf daadwerkelijk een stap te zetten in het meer circulair maken van hun producten. En deze vervolgens samen met hun klanten in de markt te brengen.

Vouchers Circulaire Economie en Energietransitie

Looptijd: 2020 t/m 2022 Betrokken partijen: Provincie Zeeland Rol Impuls: uitvoerder Omvang: € 200.000,-

Voor innovatieve plannen circulaire economie of energietransitie

Impuls verstrekt mkb-vouchers aan Zeeuwse ondernemers die innovatieve plannen hebben op het gebied van circulaire economie of energietransitie. Deze voucherregeling is mogelijk gemaakt door de Provincie Zeeland en loopt tot 2022 of totdat het budget is uitgeput. Impuls heeft eerder vouchers uitgegeven voor biobased en circulaire innovaties, waar veel animo voor was. De regeling is nu verbreed naar onderzoek en ontwikkeling op het vlak van energietransitie, vernieuwende projecten op dat vlak maken kans op een voucher. Het begrip ‘biobased’ wordt door Impuls beschouwd als onderdeel van de circulaire economie.

Symbiosis4Growth

Looptijd: 2018 – eind 2021 Betrokken partijen: Rewin en MidPoint Rol Impuls: partner Omvang: € 475.540,- (totaal) , waarvan het Zeeuwse deel: Voor materiele cofinanciering van het project voor 2020 en 2021: € 95.235,- (= € 47.617,50/jaar)

Samenwerkingsplatform voor symbiose

Symbiosis4Growth (S4G) is een samenwerkingsplatform dat industriële symbiose bij bedrijven in West- en Midden-Brabant en Zeeland wil versnellen én realiseren. Doel is bedrijven te koppelen om (rest)materialen, energie, kennis, capaciteit, faciliteiten en innovatie met elkaar uit te wisselen. Dit kan leiden tot kostenbesparing, levert een positieve bijdrage aan het milieu en stimuleert innovatie

Rol Impuls

De rol van Impuls binnen dit project was het organiseren van bijeenkomsten voor bedrijven met een zo goed mogelijke promotie om grotere opkomsten te bewerkstelligen. Meer publiciteit maken rond S4G, zoals het promoten van bijeenkomsten. Daarnaast heeft Impuls gewerkt met de NISP gestandaardiseerde methodiek, dit is een wijze om opgedane kennis en ervaringen met data te blijven borgen. Voorbeelduitdraaien van de NISP-database zijn vervolgens gedeeld met de deelnemers. Impuls heeft verschillende business cases weten te generen en onderzoeken aan de hand van potentiele matches vanuit de database. Vervolgens zijn de potentiele casussen zijn samen bedrijven uitgewerkt.

Varend Ontgassen Tankers

Looptijd: 2020 – medio 2021 Betrokken partijen: Martens Cleaning, Hogeschool Zeeland, AVANS hogeschool Breda en Task Force ‘Varend ontgassen’. Rol Impuls: mede-initiatiefnemer en coördinator/ verbinder tussen bedrijf, kennisinstellingen en overheden. Omvang: Onderdeel van budgetsubsidie

Tankers varend laten ontgassen

Impuls verstrekt mkb-vouchers aan Zeeuwse ondernemers die innovatieve plannen hebben op het gebied van circulaire economie of energietransitie. Deze voucherregeling is mogelijk gemaakt door de Provincie Zeeland en loopt tot 2022 of totdat het budget is uitgeput. Impuls heeft eerder vouchers uitgegeven voor biobased en circulaire innovaties, waar veel animo voor was. De regeling is nu verbreed naar onderzoek en ontwikkeling op het vlak van energietransitie, vernieuwende projecten op dat vlak maken kans op een voucher. Het begrip ‘biobased’ wordt door Impuls beschouwd als onderdeel van de circulaire economie.

Taskforce Schelpdiersector

Looptijd: 2020 – nader te bepalen Betrokken partijen: Vereniging Schelpdierhandel, PO Mossel, LNV, provincie Zeeland, RVO Rol Impuls: facilitering taskforce, hulp bij projectontwikkeling en financiering Omvang: € 4-5 mln

Vergroten marktvraag en realiseren productie

Impuls heeft in samenwerking met de sector in 2020 het initiatief genomen tot oprichting van de Taskforce Schelpdiersector. Belangrijkste doel van de taskforce is om de missie van de schelpdiersector te realiseren. Deze missie bestaat enerzijds uit het vergroten van de marktvraag en anderzijds in het realiseren van productie nearshore (op zee). De taskforce bestaat uit vertegenwoordigers uit de schelpdiersector zelf, Provincie Zeeland, het ministerie van LNV, RVO en Impuls. Gezamenlijk is er een roadmap opgezet om in de komende jaren via pilots naar grootschalige demo’s te gaan. Op de lange termijn wordt toegewerkt naar productie in de windparken op zee.

Verkenningen energietransitie

Groenvoederdrogerij Timmerman

Impuls heeft Groenvoederdrogerij Timmerman afgelopen jaar ondersteund bij het formuleren van een onderzoeksopdracht en het verkrijgen van een subsidie daarvoor van Stichting Zeeuwse Belangen, naar alternatieve mogelijkheden voor de drogerij om te komen tot een CO2-neutrale energievoorziening. Momenteel gebruikt de drogerij kolen en behoord daardoor tot de grotere CO2 emittenten van Zeeland.

Warmtenet Bedrijventerrein Smokkelhoek

In 2020 is er begonnen met een studie naar de mogelijkheden om op de Smokkelhoek en twee tuinbouwbedrijven in de omgeving, een warmtenet voor de bedrijven te realiseren. In de studie wordt de warmte/energie behoefte van elk deelnemend bedrijf eerst geanalyseerd en geoptimaliseerd alvorens er naar restwarmte wordt gekeken. Dit omdat interne optimalisaties goedkoper en eenvoudiger te realiseren zijn.

De studie zal inzicht geven en bijdragen die warmtenetten kunnen leveren bij het verduurzamen van bedrijventerreinen. De resultaten zullen in het eerste kwartaal van 2021 bekend zijn inclusief een indicatieve kostenraming.

Circular Biobased Delta/Uitvoeringsbureau Zeeland

Circular Biobased Delta (voorheen Biobased Delta) is een stichting waarin bedrijven, overheden en kennisinstellingen samenwerken om de biobased economy in Zuidwest-Nederland te bevorderen. De stichting heeft daartoe meerdere werkgroepen in het leven geroepen. Samen met de andere Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s) neemt Impuls deel aan de werkgroepen Sugar Delta (omzetten van suikers uit agro(rest) stromen naar chemicaliën) en Redefinery. Ook heeft Impuls zitting in het kernteam dat de directeur van deze stichting ondersteunt. Verder ondersteunt Impuls deze stichting door vorm te geven aan projectontwikkeling en business development in Zeeland, samen met partners. Voor een goede afstemming van plannen en projecten binnen de provincie is het Uitvoeringsbureau Biobased Zeeland opgericht. Participanten zijn: North Sea Port, Provincie Zeeland, Kamer van Koophandel, Biobased Trainingcentrum, Center of Expertise Biobased Economy van de HZ University of Applied Sciences en Impuls.